CPLP ਦੇਸ਼: ਇਤਿਹਾਸ,  ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ

ਸੀਪੀਐਲਪੀ (CPLP), ਜਿਸਨੂੰ “ਕਮਿਊਨਿਡੇਡ ਦੋਸ ਪਾਈਸੇਸ ਡੀ ਲਿੰਗੁਆ ਪੋਰਤੂਗੇਸਾ”(“Community of Portuguese Language Countries,) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 17 ਜੁਲਾਈ, 1996 ਨੂੰ ਲਿਸਬਨ, ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਭਿਆਚਾਰ, ਅਤੇ ਮੈੰਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸੀਪੀਐਲਪੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 9 ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਅੰਗੋਲਾ,(ANGOLA) ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ,(BRAZIL) ਕੇਪ ਵਰਡੇ,(CAPE VERDE) ਗਿਨੀ-ਬਿਸਾਊ,(GUINEA-BISSAU) ਇਕਵਾਟੋਰਿਯਲ ਗਿਨੀ,(EQUATORIAL GUINEA) ਮੋਜ਼ਾਮਬੀਕ,(MOZAMBIQUE) ਪੁਰਤਗਾਲ,(PORTUGAL) ਸਾਓ ਟੋਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪੇ,(SAO TOME AND PRINCIPE) ਅਤੇ ਟਿਮੋਰ-ਲੇਸਤੇ(TIMOR-LESTE)।

ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ

ਸੀਪੀਐਲਪੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਅਤੇ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਵਾਦੀ ਅਤੀਤ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 15ਵੀਂ ਅਤੇ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਤਗਾਲ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ (Colonies) ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਾਂ (Colonies)  ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ ਰਹੀ।

1996 ਵਿੱਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਮੰਚ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਭਾਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਪੀਐਲਪੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।

ਮੈੰਬਰ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ

1. ਅੰਗੋਲਾ(ANGOLA): ਅੰਗੋਲਾ ਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਸਰੋਤਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਪੁਰਤਗਾਲ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਿਕ ਸੰਬੰਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋਨੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੇੜਲੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2. ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ(BRAZIL): ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਿਕ, ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਨ। ਦੋਨੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
3. ਕੇਪ ਵਰਡੇ(CAPE VERDE) : ਇਹ ਛੋਟਾ ਦੇਸ਼ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਕੇਪ ਵਰਡੇ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨੇੜਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੇਪ ਵਰਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
4. ਗਿਨੀ-ਬਿਸਾਊ(GUINEA-BISSAU) : ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੇ 1973 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਗਿਨੀ-ਬਿਸਾਊ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
5. ਇਕਵਾਟੋਰਿਯਲ ਗਿਨੀ(EQUATORIAL GUINEA): ਇਹ ਦੇਸ਼ 1968 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੀਪੀਐਲਪੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
6. ਮੋਜ਼ਾਮਬੀਕ(MOZAMBIQUE): ਮੋਜ਼ਾਮਬੀਕ ਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
7. ਪੁਰਤਗਾਲ(PORTUGAL): ਸੀਪੀਐਲਪੀ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
8. ਸਾਓ ਟੋਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪੇ(SAO TOME AND PRINCIPE): ਇਹ ਛੋਟਾ ਦੇਸ਼ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
9. ਟਿਮੋਰ-ਲੇਸਤੇ(TIMOR-LESTE): ਇਹ ਦੇਸ਼ 2002 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੀਪੀਐਲਪੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨਵਾਂ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

ਪੁਰਤਗਾਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ

ਸੀਪੀਐਲਪੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੰਗਠਨ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੰਚ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਇਹ ਸਾਂਝੀ ਵਿਰਾਸਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਵਿੱਖ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।