ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ Santos Populares ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਗਲੀਆਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੰਗੀਤ ਵੱਜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਰਿੱਲ ਕੀਤੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ (sardines) ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਫੈਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਲਕੋਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲਾਈਟਾਂ ਜਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਬੁੱਢੇ ਸਾਰੇ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਮੁਹੱਲਾ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ Santos Populares — ਯਾਨੀ “ਲੋਕ ਪ੍ਰਿਯ ਸੰਤਾਂ” ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਆਏ ਹੋ, ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇਖ ਕੇ ਥੋੜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ — ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਧਾਰਮਿਕ ਵੀ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਅਤੇ ਬੇਪਰਵਾਹ ਵੀ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਅਸਲ ਇਤਿਹਾਸ (HISTORY), ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਅੱਜ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕੀ ਹੈ?

Santos Populares ਤਿੰਨ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ: Santo António (ਸੰਤ ਐਂਟੋਨੀਓ), São João (ਸੰਤ ਜੌਨ), ਅਤੇ São Pedro (ਸੰਤ ਪੀਟਰ)। ਇਹ ਪੂਰੇ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੁੱਖ ਜਸ਼ਨ ਤਿੰਨ ਖਾਸ ਤਰੀਕਾਂ ‘ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: 13 ਜੂਨ, 24 ਜੂਨ, ਅਤੇ 29 ਜੂਨ।

ਇਹ ਤਾਰੀਖਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਿਉਂ ਹਨ? ਸੰਤ ਜੌਨ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਜੂਨ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੰਤ ਐਂਟੋਨੀਓ ਅਤੇ ਸੰਤ ਪੀਟਰ ਦੀ ਮੌਤ 13 ਅਤੇ 29 ਜੂਨ ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਰ ਮੌਤ ਦੇ ਦਿਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਹੈ — ਰੰਗ, ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ।

ਇਤਿਹਾਸ: ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ?

ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (HISTORY) 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ। 24 ਜੂਨ ਦਾ ਦਿਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਦਰਤ, ਫ਼ਸਲਾਂ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ — ਯਾਨੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ (summer solstice) ਦਾ ਜਸ਼ਨ, ਜੋ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਸੰਤ ਜੌਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਰੰਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਕਹਾਣੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ “Maias” ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਚ-ਗਾਣਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਚਰਚ ਨੂੰ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ (pagan) ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਚਰਚ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ ਸਨ। 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ João I ਨੇ ਇਸ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਚ-ਗਾਣੇ ਦਾ ਪਿਆਰ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ — ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਦੇ Santos Populares ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕ-ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਮਿਲਾਪ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ — ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵੀ, ਅਤੇ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਚ-ਗਾਣਾ ਵੀ।

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਚਰਚ ਨੇ ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਜਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਸੰਤਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਜੋੜੇ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਦੇ Santos Populares ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ।

ਤਿੰਨ ਸੰਤ ਕੌਣ ਸਨ?

Santo António (ਸੰਤ ਐਂਟੋਨੀਓ) — 13 ਜੂਨ ਇਹ ਸੰਤ 1195 ਵਿੱਚ ਲਿਸਬਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਲਿਸਬਨ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ — ਭਾਵੇਂ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਿਸਬਨ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਸੰਤ São Vicente (ਸੰਤ ਵਿਨਸੈਂਟ) ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1173 ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ Santo António ਹੀ ਲਿਸਬਨ ਦਾ ਅਸਲ ਸੰਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ Fernando Bulhões ਸੀ, ਅਤੇ ਫਰਾਂਸਿਸਕਨ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ António ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਛੇਰਿਆਂ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ, ਮਲਾਹਾਂ, ਯਾਤਰੀਆਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਸੰਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਮੈਚਮੇਕਰ ਸੰਤ” ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ: ਇੱਕ ਔਰਤ, ਜੋ ਪਤੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਬੇਚੈਨ ਸੀ, ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ Santo António ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਖਿੜਕੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ। ਮੂਰਤੀ ਹੇਠਾਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਲੱਗੀ। ਔਰਤ ਨੇ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਣ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣਾ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਖ਼ਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰ ਗਏ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੀ Santo António ਦਾ “ਮੈਚਮੇਕਰ” ਨਾਮ ਅੱਜ ਤੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਲਿਸਬਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ Casamentos de Santo António ਨਾਮ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਸਮਾਗਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 16 ਜੋੜੇ ਇੱਕੋ ਦਿਨ, 12 ਜੂਨ ਨੂੰ, ਮਿਊਂਸਪਲ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਆਹ ਲਿਸਬਨ ਦੇ ਕੈਥੀਡ੍ਰਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਵਿਆਹ ਸਿਟੀ ਹਾਲ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ 1958 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, 1974 ਦੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੁਕੀ, ਪਰ 1997 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਜੋੜੇ Avenida da Liberdade ‘ਤੇ ਪਰੇਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪੂਰੇ ਸਜੇ-ਧਜੇ।

São João (ਸੰਤ ਜੌਨ) — 24 ਜੂਨ ਇਹ ਸੰਤ ਜੌਨ ਬੈਪਟਿਸਟ ਹਨ, ਜੋ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਸੀਹਾ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋਰਡਨ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਬਪਤਿਸਮਾ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ Porto (ਪੋਰਤੋ) ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਗਲੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੋਰਤੋ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ 6 ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਜਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ। 24 ਜੂਨ ਪੋਰਤੋ ਅਤੇ Braga ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

São Pedro (ਸੰਤ ਪੀਟਰ) — 29 ਜੂਨ ਸੰਤ ਪੀਟਰ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੋਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਛੇਰਿਆਂ (fishermen) ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਸੰਤ ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾ ਮੁਤਾਬਕ, 29 ਜੂਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਕੰਢੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ Sintra ਅਤੇ Évora, ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। Évora ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਹੈ — ਇਹ ਦੋ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਉਹ São João ਮੇਲਾ ਮਨਾਉਂਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ São Pedro ਦਾ ਦਿਨ ਵੀ ਮਿਊਂਸਪਲ ਛੁੱਟੀ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। Póvoa de Varzim ਵਰਗੇ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ São Pedro ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਖ਼ਾਸ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਹੈ।

ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ

ਗਰਿੱਲ ਕੀਤੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ (Sardinhas) ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਖਾਣਾ ਹੈ। ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਗਰਿੱਲ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਬਰੈੱਡ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਗਰਿੱਲ ਕੀਤੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਲਿਸਬਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਪੁਰਤਗਾਲ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੂਨ ਮਹੀਨਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰਡੀਨ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ (ਮਈ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ, ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਮੱਛੀ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ। 19ਵੀਂ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੇਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਛੋਟੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।

Caldo Verde (ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਹਰੀ ਸੂਪ) ਸਾਰਡੀਨ ਮੱਛੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, Caldo Verde ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹਰਾ ਸੂਪ ਵੀ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਲੂ, ਗੋਭੀ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੌਸੇਜ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਠੰਡੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਸੂਪ ਪੀਣਾ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Manjericos (ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੌਦੇ) ਇਹ ਪਿਆਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਗਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: “Santo António, Santo António, ਤੂੰ ਕਿੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਮੰਜੇਰਿਕੋ ਖ਼ਰੀਦਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਾਂਗਾ।” ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਸੁੰਘਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਸਗੋਂ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਛੂਹ ਕੇ ਫਿਰ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਿਆ ਕਿ ਤੁਲਸੀ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣੀ, ਪਰ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

Marchas Populares (ਲੋਕ ਪਰੇਡ) ਲਿਸਬਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੜਕ Avenida da Liberdade ‘ਤੇ ਹਰ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਪਾ ਕੇ, ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਪਰੇਡ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਮੁਹੱਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਪਰੇਡ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਥੀਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਟੀਮ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇੱਕ “ਰਾਜਾ” ਅਤੇ “ਰਾਣੀ” ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਹੱਲੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੋਕ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਲੈ ਕੇ ਫੌਜੀ ਮਾਰਚਾਂ ‘ਤੇ ਨਾਚ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਬੈਸਟਿਲ ਦੇ ਪਤਨ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਗੁਬਾਰਿਆਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ। 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ (Estado Novo) ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪਰੇਡ ਲਗਭਗ ਖ�਼ਤਮ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਅਤੇ ਅੱਜ ਉਸੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਨ।

ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਹੈਮਰ ਅਤੇ ਲਾਲਟੈਨ ਗੁਬਾਰੇ (ਪੋਰਤੋ ਵਿੱਚ) ਪੋਰਤੋ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਜੌਨ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਅਤੇ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ — ਲੋਕ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਰਮ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਹੈਮਰ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਾਕ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਗਦੇ ਹੋਏ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਲਾਲਟੈਨ ਗੁਬਾਰੇ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ Douro ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਪੂਰੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਬੋਨਫਾਇਰ ਟੱਪਣਾ ਕਈ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਬੋਨਫਾਇਰ ਟੱਪਣਾ, ਜੋ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਦਾ ਵਧੀਆ ਮੌਕਾ ਹੈ — ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ, ਮੁਹੱਲੇ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਹੈ — ਉਹੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲਿਸਬਨ ਜਾਂ ਪੋਰਤੋ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮੁਹੱਲੇ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮੋ, ਗਰਿੱਲ ਕੀਤੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਅਜ਼ਮਾਓ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਓ। ਇਹ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਸਮਝਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਅਮਲੀ ਗੱਲਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖੋ: ਤਿਉਹਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਟੈਕਸੀ ਅਤੇ ਰਾਈਡਸ਼ੇਅਰ ਬਹੁਤ ਰੁਝੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਲੇ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਛੋਟੇ ਸਟਾਲ ਨਕਦ (cash) ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਕਾਰਡ ਨਹੀਂ — ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਕਦ ਪੈਸੇ ਰੱਖੋ।

Santos Populares ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ ਨਹੀਂ — ਇਹ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਪਛਾਣ, ਮੁਹੱਲੇ ਦੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਹੈ। ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ (pagan) ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉਸੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।